حسن فراهانى
390
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
جمعه 5 آبان 1300 / 28 اكتبر 1921 / 26 صفر 1340 * پيشنهاد كارخانهء بوئر آلمان كارخانهء « بوئر » در هامبورگ با ارسال نامهاى به سفارت ايران در آلمان ضمن معرفى محصولات خود كه شامل دستگاههاى نساجى ساده و سبكوزن بود ، استفاده از آن دستگاهها را براى دهاقين 1 ايرانى پيشنهاد داد . 2 [ تصوير ] كبريت خان * تسليم تعدادى از سران جنگل برخى از سران جنگل ، به همراه افراد خود به اعلاميههاى رضا خان پاسخ مثبت داده و تسليم شدند و حتى مبالغى پول دريافت كردند . از آن جمله سيد محمد تولمى و سيد جلال 3 ( چمنى ) بودند كه تسليم شدند . به دستور رضا خان سه هزار تومان به سيد جلال پرداخت شد . 4 * انتخاب وكيل سفارت شوروى در خصوص قضيه اسرائيلينكو روتشتين در نامهاى به وزارت امور خارجه اعلام كرد براى قضيه اسرائيلينكو ، ميرزا حسين خان منشور را كه داراى تحصيلات عالى حقوقى از روس بوده و با امور حقوقى ايران نيز آشنا مىباشد به نمايندگى خود انتخاب كرده است . روتشتين از وزارت امور خارجه خواست به ميرزا حسين خان منشور اجازهء قبول اين نمايندگى داده شود . 5
--> ( 1 ) . دهاقين : دهقانان . ( 2 ) . مراسله سفارت ايران در برلين به وزير خارجه ، 5 / 8 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 17 ، پ 3 ، ص 11 . ( 3 ) . سيد جلال چمنى يكى از مجاهدين جنگل بود ولى پس از چندى همكارى با نهضت جنگل ، ناسازگارى آغاز كرد و از ميرزا كوچك خان جدا شد و به قواى دولتى پيوست . اما طولى نكشيد كه از دولت نيز روىگردان شد و راه عصيان و سركشى در پيش گرفت . رضا خان كه از هرحركتى در گيلان دچار ترس و وحشت مىشد براى پايان دادن به شورش سيد جلال و دستگيرى او گروههايى از قزاقان را در چند نوبت به گيلان اعزام داشت اما هربار تعداد قابلتوجهى از سربازان و افسران توسط سيد جلال و افراد او به خاكوخون كشيده شدند ولى بالاخره طولانى شدن مبارزات ، سيد جلال را از ادامه مبارزه مأيوس ساخت و تصميم گرفت نمايندهاى به باكو بفرستد و تقاضاى پناهندگى نمايد . جمال سياه نماينده اعزامى او به باكو نتيجه مطلوبى بدست نياورد . در باكو به جمال سياه گفته شد كه سيد به اتفاق يكى دو تن از همراهان خود مىتواند پناهنده شود . جمال سياه موفق به ابلاغ پيام نشد زيرا امير مقتدر ، خان طالش ، به عمد او را در طالش متوقف ساخت . امير مقتدر يكى از خوانين ماسال به نام يعقوب بيك را نزد سيد جلال فرستاد و يعقوب بيك به سيد اطمينان داد كه اگر به طالش نزد امير مقتدر برود مورد حمايت او قرار خواهد گرفت . وى به طالش رفت . ابتدا مورد پذيرايى گرم خان طالش قرار گرفت ولى هنگامى كه به اتفاق تنى چند از همراهانش به حمام پونل ( قصر ييلاقى امير مقتدر ) رفته بود جوزى خان فولادوند داماد امير مقتدر به اشاره او حمام را توسط سواران محاصره نموده سيد جلال و همراهانش را دستگير كرد و آنها را به رشت فرستاد . يك تن از دستگيرشدگان به نام محمد آقا معروف به عمو جنگلى توسط امير مقتدر آزاد گرديد و بقيه تيرباران شدند . ( كتاب گيلان ، ج 2 ، ص 111 ) . ( 4 ) . كتاب گيلان ، ج 2 ، ص 234 . ( 5 ) . مراسله روتشتين وزيرمختار روس شوروى به وزارت خارجه ، 5 / 8 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 2 ، پ 29 .